Mantelzorg en werk
Één op de 8 werknemers is ook mantelzorger. De combinatie werk en mantelzorg is vaak zwaar, overbelasting ligt op de loer. Kunnen werknemers en werkgevers hier op inspelen? In gesprek met Sandrina Sangers, projectleider Werk en Mantelzorg.
“In Nederland verleent 1 op de 8 werknemers mantelzorg. Ze geven hun partner, kind of ouders buitengewone zorg: Zorg die iemand nodig heeft, omdat hij of zij chronisch ziek of gehandicapt is. Deze mensen combineren een baan met intensieve zorg voor een naaste, voor langer dan 3 maanden en meer dan 8 uur per week. Deze combinatie is vaak zwaar, overbelasting ligt op de loer. Werkgevers doen er daarom goed aan een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid te voeren.” Sandrina Sangers is projectleider Werk en Mantelzorg. Dit is een samenwerkingsverband van Mezzo (de landelijke vereniging voor mantelzorgers en vrijwilligerszorg) en HR-adviesbureau Qidos. Het project heeft de ambitie een mantelzorgvriendelijk arbeidsklimaat in Nederland te creëren. Dit initiatief is ontstaan vanuit het kabinetsbeleid. Het kabinet geeft aan dat mantelzorg een belangrijke steunpilaar is in de zorg voor elkaar. Mantelzorgers moeten beter worden ondersteund, ook bij de combinatie werk en mantelzorg.
Sangers: “De tijd dat werk en privé gescheiden waren, is voorbij. Dat betekent dat er een balans gevonden moet worden tussen werk en privé, ook de werkgever moet daar voor open staan. De basis voor een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid is de bespreekbaarheid tussen werkgever en werknemer van de balans tussen werk en privé.”
De eerste stap: bespreekbaar maken
De eerste stap is het bespreekbaar maken van de gevolgen van het 
combineren van werk en mantelzorgtaak. Voor werknemers is het vaak niet eenvoudig de eerste stap te zetten: Zij kunnen bang zijn hun baan te verliezen. De kredietcrisis maakt het er ook niet gemakkelijker op. Er ligt dus zeker een verantwoordelijkheid bij de werkgever. Werkgevers kunnen bijdragen aan de bespreekbaarheid. “Het eerste aanspreekpunt voor werknemers is hun directe leidinggevende. Bij veel bedrijven is het gebruikelijk dat leidinggevenden bij functioneringsgesprekken informeren naar een mantelzorgtaak, maar het kan ook een onderwerp van gesprek zijn in een informelere sfeer. Het is belangrijk voor bedrijven: Zij moeten zuinig zijn op hun ingewerkte personeel. Bij grotere bedrijven kun je ook naar de Ondernemingsraad stappen, zodat zij actie ondernemen.”
Flexibele oplossingen
Iedere situatie is anders en vraagt om een andere oplossing. Denk bijvoorbeeld aan het inhalen van werk op andere tijden of tijdens het werk mogen bellen om zorgzaken te regelen. Sangers: “Meegaan naar het ziekenhuis is iets onregelmatigs, terwijl iemand uit bed helpen elke dag terugkomt. Voor beide situaties zijn heel andere oplossingen gewenst. In het eerste geval lijkt het handig om op een andere tijd het werk te kunnen inhalen, in het tweede geval misschien later beginnen en later eindigen. Vaak zijn zorgverleners alleen op bepaalde tijden bereikbaar; de mogelijkheid om tijdens werktijden even te bellen voor overleg, kan veel stress voorkomen. Maar ook de tijdige aankondiging van een roosterwijziging is van belang voor een mantelzorger.” Bij MS zijn flexibele oplossingen van speciaal belang. Patiënt, mantelzorger én werkgever hebben te maken met de onvoorspelbaarheid van MS. Sangers: “Iemand met MS kan vallen. Als de mantelzorger 50 kilometer verderop werkt, kan die niet even komen. Dat is niet reëel, dan komt het werk in de knel. Dan kan bijvoorbeeld met de thuiszorg worden geregeld dat er een noodknopvoorziening wordt getroffen. Dan is er tijdig hulp, is de werknemer gerust en komt het werk af.”
Het volledige interview met Sandrina Sangers kunt u hier lezen.
Bron:
Interview met Sandrina Sangers, projectleider Werk en Mantelzorg. Care4contact magazine winter 2009.