Vermoeidheid bij multiple sclerose
Vermoeidheid komt bij MS vrij vaak voor. De vermoeidheidsklachten zijn onvoorspelbaar en soms moeilijk uit te leggen aan anderen. Bepaalde leefregels kunnen helpen.
Verschijnselen
Vermoeidheid komt bij MS vrij vaak voor. Mensen voelen zich dan uitgeput en kunnen moeite hebben zich te concentreren.
Mensen met MS hebben vaker last van vermoeidheid dan mensen met andere lichamelijke aandoeningen. De MS-vermoeidheid treedt ook sneller op, is ernstiger en gaat minder snel over. Herstel kan een paar uur duren, maar ook een hele dag. De vermoeidheid wisselt, net als andere MS-klachten. Perioden van vermoeidheid worden afgewisseld door perio¬den met meer energie. In een ernstig geval kan het bijvoorbeeld gebeuren dat iemand na een paar minuten stofzuigen al moet ophouden, omdat hij of zij doodmoe is en de hele middag moet liggen om weer bij te komen.
Andere kenmerken van de MS-vermoeidheid zijn dat deze erger kan worden door warmte, warm en vochtig weer en ‘zwaar tafelen’. Soms is er over de hele dag gezien een patroon te herkennen (vaak is de vermoeidheid het ergst in de namiddag).
Bijkomende klachten
Bij vermoeidheid kan iemand ook last krijgen van andere MS-klachten. Bijvoorbeeld wazig zien, een zwaar gevoel, meer last van gevoelloze plekken, duizeligheid enzovoort. Deze klachten verschillen van persoon tot persoon. Meestal gaan ze door slapen en rusten weer over. Een periode waarin MS-klachten verergeren, gaat meestal samen met vermoeidheid. Vermoeidheid kan daarom bang maken (‘Krijg ik weer een aanval?’). Meestal is dit echter niet zo; wanneer iemand goed uitrust, ver¬dwijnen de klachten weer. In sommige gevallen kan oververmoeidheid een periode van verergering uitlokken.
Onbegrip bij anderen
Voor andere mensen is het vaak moeilijk te accepteren dat iemand moe is. Vermoeidheid is niet altijd te zien en bovendien kan het verwarrend zijn dat iemand de ene week iets wel kan en de volgende week niet. Zij kunnen iemand met MS verwijten dat hij of zij lui of ongeïnteresseerd is. Vermoeidheid kan op deze manier allerlei problemen geven in de omgang met andere mensen.
Waar moet u op letten?
Zijn er andere oorzaken voor uw vermoeidheid? MS hoeft niet de reden te zijn van uw vermoeidheid. Net als ieder ander kunt u ook moe worden van veel lichamelijke inspanning, van stress, griep, slecht slapen enzovoort. Aan deze oorzaken kunt u misschien wel iets doen.
Heeft uw vermoeidheid een patroon? Wanneer dit niet meteen duidelijk is, kunt u een paar weken een boekje bijhouden waarin u noteert wanneer u erg moe bent en wat u vlak daarvóór gedaan hebt of wat de omstandigheden waren (bijvoorbeeld warm en vochtig weer).
Als u de dag na een bepaalde activiteit of bezigheid nog steeds moe bent, hebt u uw grenzen overschreden. Doe het de volgende keer rustiger aan.
Lees ook:
Deze informatie is afkomstig uit het Zorgboek MS van Stichting September, uitgave 2009. U kunt meer lezen over dit onderwerp op de website van de MSVN. Het Zorgboek MS is te koop bij uw apotheek.