Voedingstips bij slikklachten
Het kan zijn dat u behalve vermoeidheid ook last van slikklachten heeft. Dit komt omdat bij de ziekte MS de myelineschede in het gedeelte van de hersenen dat het slikken regelt, is aangetast. Het gevolg is dat u niet goed kan slikken of u zich regelmatig verslikt. Eten en drinken is dan niet langer lekker of gezellig, maar wordt lastig. Hierdoor gaat u misschien minder eten dan u gewend was en kunt u ongewenst kilo’s in gewicht afnemen en ondervoed raken. Een logopedist of diëtist kan u hierover persoonlijk adviseren. Wij geven u een aantal algemene tips.
Kleine hapjes
Slikproblemen treden op als het voedsel vanuit de mond niet goed naar de slokdarm getransporteerd kan worden. Het kan dan in uw luchtpijp terechtkomen met alle gevolgen van dien. U kunt dit voorkomen door geen vaste en vloeibare voeding tegelijk te nemen, want dat vergroot de kans op verslikken. Het vaste voedsel blijft in uw de mond steken, terwijl de drank door uw keelholte glijdt. Het eten van kleine hapjes gaat vaak beter dan grote happen. Ook kan het helpen om een kleinere lepel te gebruiken.
Gemalen voeding
Heeft u beginnende slikklachten, dan kunt u een zachte voeding gebruiken om uw kauwspieren zo lang mogelijk hun werk te laten doen. Neem liever bruinbrood zonder korstjes en met smeuïg beleg (jam, honing) dan pap. Kies voor gekookte groente en aardappelen en vermijd vlees met een harde en krokante korst.
Blijft u slikklachten houden, kan kunt u brood vervangen door pap. De warme maaltijd kunt u malen met een staafmixer of keukenmachine. De maaltijd ziet er smakelijker uit als u de groente, aardappelen en vlees apart opdient. Kies voor variatie in kleuren.
Slijmvorming
Heeft u veel last van slijmvorming, vervang dan melk en zoete melkproducten door zure melkproducten, zoals yoghurt, kwark en karnemelk. Zure voedingsmiddelen zoals appelmoes, ananassap en citroenlimonade verbeteren de slikreflex. Maar erg zure en erg zoete producten verhogen juist de productie van speeksel.
Vruchtenmoes en toetjes
In de supermarkt kunt u vruchtenmoes in allerlei variaties kopen, zoals appel-banaan, appel-abrikoos, verpakt in porties van 100 gram. Dit zijn prima tussendoortjes, al zit er wat minder vitamine C in dan in vers fruit. U kunt natuurlijk ook zelf fruit pureren tot een milkshake (met ijs) of smoothie. Ook zuiveltoetjes kunt u, behalve als nagerecht, ook prima tussendoor nemen. Dit levert u eiwitten als bouwstoffen op.
Verdikkingsmiddelen
Warme en koude dranken en soepen, zoals koffie, thee, vruchtensappen en bouillon, kunt u wat dikker maken om verslikproblemen te voorkomen. Dit kan met behulp van zogenaamde verdikkingsmiddelen. Voorbeelden van dergelijke producten zijn Clinutren Instant Thickener (Nestlé Health Care Nutrition), Nutilis (Nutricia Nederland), Thick & Easy (Fresenius Kabi NL), Multi Thick (Abbott Nutrition).
Extra calorieën
Aan vloeibare voedingen zoals pap en soep kunt u voedingspreparaten toevoegen die extra voedingsstoffen 
leveren, zoals Protifar (Nutricia, eiwitpreparaat), Fantomalt (Nutricia, suikerpreparaat) of Zonnatura druivensuiker (Wessanen). Daarnaast kan uw diëtist u adviseren om drinkvoedingen of soep met extra energie (calorieën) te nemen naast uw gebruikelijke voeding, bijvoorbeeld de merken Nutridrink (Nutricia Nederland), Clinutren of Resource (Nestlé Health Care Nutrition), Ensure (Abbott Nutrition) of Fresubin (Fresenius Kabi NL). Deze producten kunt u op voorschrift van uw arts of diëtist vergoed krijgen van uw verzekering als er sprake is van (dreigende) ondervoeding.
Er zijn nog meer specifieke producten voor mensen met slikklachten verkrijgbaar. Neem hiervoor contact op met een diëtist bij u in de buurt of in het ziekenhuis.
Lees ook:
 |
In deze brochure gaan we eerst in op het slikproces, daarna vertellen we iets over de oorzaken van verslikken en wat de gevolgen kunnen zijn van verslikken. We geven tips over wat je kunt doen bij verslikken en hoe je de kans op verslikken kunt verminderen. Tenslotte gaan we in op de mogelijke behandeling.
|