MS en vermoeidheid

Vermoeidheid komt bij MS vrij vaak voor. De vermoeidheidsklachten zijn onvoorspelbaar en soms moeilijk uit te leggen aan anderen.
Met de informatie hieronder bieden we je handvatten en leefregels om hiermee om te gaan.

Verschijnselen
Mensen met MS hebben vaker last van vermoeidheid dan mensen met andere lichamelijke aandoeningen. De MS-vermoeidheid doet zich ook sneller voor, is ernstiger en gaat minder snel over. Je kan je uitgeput voelen en moeite hebben om je te concentreren. Herstel kan een paar uur duren, maar ook een hele dag. Net als bij andere MS-klachten is de vermoeidheid wisselend: perioden van vermoeidheid worden afgewisseld met perioden met meer energie.

In ernstige gevallen kan het voorkomen dat je al na een paar minuten (bijvoorbeeld) stofzuigen moet ophouden, omdat je te moe bent en dat je daarna de hele middag moet liggen om bij te komen. MS-vermoeidheid kan erger worden door een warme en vochtige omgeving en
‘zwaar tafelen’. Soms is er over de hele dag gezien een patroon te herkennen. Vaak is de vermoeidheid het ergst in de namiddag.

Bijkomende klachten
Naast vermoeidheid kan je ook last krijgen van andere MS-klachten, bijvoorbeeld wazig zien, een zwaar gevoel hebben, meer last hebben van gevoelloze plekken, duizelig zijn, enzovoort. Ook deze klachten verschillen van persoon tot persoon. Deze klachten hoeven niet blijvend te zijn. Bespreek deze klachten met uw behandelend neuroloog of MS verpleegkundige.
 
Een periode waarin MS-klachten verergeren, gaat vaak samen met vermoeidheid. Vermoeidheid kan daarom angst veroorzaken:
‘Krijg ik weer een aanval?’ Praat daarover met je omgeving. En weet: als je goed uitrust, kunnen de klachten weer verdwijnen. Let goed op jezelf, want oververmoeidheid kan een periode van verergering uitlokken.

Onbegrip bij anderen
Voor je omgeving kan het moeilijk te accepteren zijn dat je moe bent. Vermoeidheid is niet altijd te zien en het kan verwarrend zijn dat je iets de ene week wel kan en de volgende week niet. Mensen om je heen kunnen dit verkeerd begrijpen en je bijvoorbeeld gaan verwijten dat je lui of ongeïnteresseerd bent. Vermoeidheid kan op deze manier allerlei problemen geven in de omgang met andere mensen. Uitleggen en duidelijk zijn kan helpen misverstanden te voorkomen.

Op signalen letten
MS hoeft niet de reden te zijn van de vermoeidheid; misschien zijn er ook andere oorzaken. Net als iedere ander kan ook jij moe worden van veel lichamelijke inspanning, stress, griep, slecht slapen, enzovoort. Aan deze oorzaken is misschien wel iets te doen. Heeft de vermoeidheid een patroon? Wanneer dit niet meteen duidelijk is, kun je een paar weken een boekje (of app) bijhouden, waarin je noteert wanneer je erg moe bent en wat je vlak daarvoor gedaan hebt of wat de omstandigheden waren (bijvoorbeeld warm en vochtig weer). Als je de dag na een bepaalde activiteit of bezigheid nog steeds moe bent, zijn je grenzen overschreden. Mogelijk zul je het volgende keer rustiger aan moeten doen.

Bronnen: MSQLI: A User’s Manual geraadpleegd in 2017  en Kos et al. Assessing fatigue in multiple sclerosis: Dutch Modified Fatigue Impact Scale. Acta Neurologica Belgica 2003; 103:185-191.

Wellicht ook interessant voor je om te lezen:


Vragen aan de dokter

Bij het kiezen van een behandeling van MS moet aan veel verschillende dingen gedacht worden.
Hier staan enkele belangrijke zaken, die je met de neuroloog kunt bespreken

Stel je vraag

  • Was deze informatie nuttig?